Naar de inhoud
WINDMOLEN.NET
WindkrachtlatBeaufort · m/s
  1. 00–0,2m/s, stil: te weinig wind
  2. 10,3–1,5m/s, zwak: te weinig wind
  3. 21,6–3,3m/s, zwak: turbine draait
  4. 33,4–5,4m/s, matig: turbine draait
  5. 45,5–7,9m/s, matig: turbine draait
  6. 58,0–10,7m/s, vrij krachtig: turbine draait
  7. 610,8–13,8m/s, krachtig: vol vermogen
  8. 713,9–17,1m/s, hard: vol vermogen
  9. 817,2–20,7m/s, stormachtig: vol vermogen
  10. 920,8–24,4m/s, storm: vol vermogen
  11. 1024,5–28,4m/s, zware storm: stilgezet
  12. 1128,5–32,6m/s, zeer zware storm: stilgezet
  13. 12≥ 32,7m/s, orkaan: stilgezet

Vergunning voor een windmolen in je tuin of op je dak (2026)

Wanneer je een omgevingsvergunning nodig hebt, welke regels voor geluid en slagschaduw gelden en wat twee gemeenten eisen. Stand november 2026.

Bijgewerkt
Leestijd
8 min
Door
Redactie Windmolen.net

8 wekenbeslistermijn van de gemeente bij de gewone procedure, één keer te verlengen met zes weken

Een kleine windturbine op een hoge, slanke mast op een grasveld, met bomen rondom en stapelwolken erachter.
Kleine turbine op een open grasveld bij een school (Engeland)
In dit artikel 7 onderdelen
  1. 01 Welke regels gelden voor jouw molen
  2. 02 Waarom “vrijwel altijd” en niet “altijd”
  3. 03 Geluid en slagschaduw bij één of twee molens
  4. 04 Wat gemeenten eisen: twee voorbeelden
  5. 05 Wat er aankomt: afstandsnorm en nieuwe geluidswaarden
  6. 06 Zo vraag je het aan
  7. 07 Veelgestelde vragen

Vrijwel altijd heb je een omgevingsvergunning nodig. Een windmolen staat niet in de landelijke lijst van bouwwerken die zonder vergunning mogen, dus het omgevingsplan van je gemeente beslist. Met een rotor groter dan 2 m gelden daarnaast landelijke regels voor geluid en slagschaduw.

Welke regels gelden voor jouw molen

Twee maten bepalen het meeste: de doorsnede van de rotor (boven of onder 2 m) en de hoogte (boven of onder 5 m). Daarna telt het aantal molens. Stand van 18 november 2026:

Jouw molen Bouwen Geluid en slagschaduw
Rotor tot 2 m, lager dan 5 m (windwokkel op een plat dak of in de tuin) Het omgevingsplan van je gemeente beslist; landelijk is hij niet vergunningvrij Geen landelijke regels; de gemeente kan in het omgevingsplan eisen stellen
Rotor tot 2 m, hoger dan 5 m (op een mast) Volgens RVO ook een vergunning voor de technische bouwactiviteit, plus wat het omgevingsplan zegt Geen landelijke regels; de gemeente kan eisen stellen
Rotor groter dan 2 m, één of twee molens Vergunning voor het bouwen, zoals hierboven Landelijke regels: 47 dB Lden en 41 dB Lnight op een woning, stilstandvoorziening tegen slagschaduw
Drie of meer molens Vergunning voor het bouwen Ook een omgevingsvergunning voor milieu; gemeente of provincie stelt eigen normen na locatieonderzoek

De milieuregels staan in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Dat geldt voor windturbines die stroom maken met een rotor groter dan 2 m doorsnede. Voor één of twee molens geldt één paragraaf (4.30) met vaste normen. Voor drie of meer molens mogen de oude landelijke normen niet meer gebruikt worden, na een uitspraak van de Raad van State; daar stellen provincie of gemeente zelf normen op. Historische molens vallen er niet onder.

De bouwregels staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en in het omgevingsplan. Volgens RVO is een bouwwerk hoger dan 5 m vergunningplichtig, waardoor een windturbine vrijwel altijd een vergunning voor een technische bouwactiviteit nodig heeft. Of die 5 m bij een molen op een dak gemeten wordt vanaf het dak of vanaf de grond, zegt die uitleg niet. Vraag het de gemeente.

Past de molen niet in het omgevingsplan, dan is een buitenplanse omgevingsplanactiviteit nodig (afgekort BOPA): de gemeente moet dan bewust van haar eigen plan afwijken.

Waarom “vrijwel altijd” en niet “altijd”

Milieu Centraal schrijft dat je voor een kleine windmolen altijd een omgevingsvergunning nodig hebt. RVO zegt “vrijwel altijd”. Het verschil zit in het omgevingsplan.

Het Rijk heeft in artikel 2.29 van het Bbl een lijst bouwwerken die je zonder vergunning mag neerzetten, ook als het omgevingsplan iets anders zegt: een dakkapel op een achter- of zijdak dat niet naar openbaar gebied gekeerd is, zonnepanelen, een vlaggenmast tot 6 m, een antenne tot 5 m. Een windturbine staat er niet in. Het vangnet in die lijst, “een ander bouwwerk” in de voor- of achtertuin, geldt tot 1 m hoog en 2 m² groot. Daar past vrijwel geen windmolen onder.

Alles wat niet in die landelijke lijst staat, regelt de gemeente in het omgevingsplan. Een gemeente kan daarin bouwwerken vergunningvrij maken. Doet jouw gemeente dat voor kleine windmolens, dan heb je voor het bouwen geen vergunning nodig. Doet ze dat niet, dan wel. Een gemeente die dat doet, zijn we in de regelingen die we lazen niet tegengekomen. Daarom: reken op een vergunning, en laat je gemeente het tegendeel bevestigen.

Geluid en slagschaduw bij één of twee molens

Voor een molen met een rotor groter dan 2 m mag het geluid op de gevel van een woning of een ander geluidgevoelig gebouw niet hoger zijn dan 47 dB Lden en 41 dB Lnight. Lden is een jaargemiddelde over dag, avond en nacht, Lnight het jaargemiddelde over de nacht. Ter vergelijking: een grote windturbine is op ongeveer 300 m afstand nog ongeveer 40 dB, zo hard als een koelkast.

Voor slagschaduw (de flikkerende schaduw van draaiende wieken) moet de molen een stilstandvoorziening hebben. Die zet hem stil als er op meer dan 17 dagen per jaar langer dan 20 minuten per dag slagschaduw valt op een gebouw binnen 12 keer de rotordiameter. Wat dat in meters betekent:

Rotordoorsnede Voorbeeld Gebouwen binnen
2 m De grens waarboven de landelijke regels gelden 24 m
3,7 m Skystream 3.7 44 m
12 m EAZ-erfturbine 144 m
16 m Grootste die West Betuwe toestaat 192 m

Bij de kleinste molens speelt slagschaduw nauwelijks. Volgens de RVO-handleiding voor mini-windturbines (ongeveer 2010) geven miniturbines geen hinderlijke slagschaduw, omdat de wieken kort zijn (hooguit ongeveer 2,5 m) en snel draaien: 150 tot 400 omwentelingen per minuut.

Wat gemeenten eisen: twee voorbeelden

De regels verschillen per gemeente, en dat verschil is groot. Twee gemeenten met een eigen beleidskader voor kleine windturbines, naast elkaar:

West Betuwe Hollands Kroon
Geldt sinds 23 maart 2024 vastgesteld 22 mei 2025
Voor wie Eigen gebruik, één per agrarisch bouwvlak Erfturbine bij een agrarisch bedrijf, één per bouwvlak
Ashoogte Hooguit 20 m Hooguit 15 m
Rotordoorsnede en tiphoogte Hooguit 16 m rotor en 28 m tiphoogte —
Type Drie wieken Alleen horizontale as, geen verticale molens
Afstand tot een woning Minstens 100 m tot losse woningen, 150 m tot woonkernen Minstens 100 m
Plek op het erf — Binnen 30 m van bestaande bebouwing
Geluid en slagschaduw 47 dB Lden, 41 dB Lnight; stilstandvoorziening binnen 12 keer de rotordiameter —
Omwonenden Overleg met omwonenden binnen 350 m —

Een streepje betekent dat het punt niet in onze samenvatting van het beleidskader staat, niet dat er niets over geregeld is. Lees bij twijfel het volledige kader: West Betuwe en Hollands Kroon.

Drie dingen vallen op. Beide regelingen gaan over het boerenerf; voor een molen bij een gewoon woonhuis in een dorp of wijk zeggen ze niets. Beide vragen minstens 100 m tot een woning; in een dorp of wijk haal je dat niet. En Hollands Kroon sluit verticale molens helemaal uit.

De provincie Groningen hanteerde een eigen grens: daar was een kleine windturbine een molen met een ashoogte van hooguit 15 m. Onder dat beleid zijn er ongeveer 200 gebouwd, vooral erfturbines met een rotor van 12 m.

Het beleid van je eigen gemeente vind je op lokaleregelgeving.overheid.nl: zoek op “windturbine” met de naam van je gemeente. Vind je niets, dan beslist de gemeente per aanvraag.

Wat er aankomt: afstandsnorm en nieuwe geluidswaarden

Het kabinet werkt aan een nieuw Besluit windturbines leefomgeving, met regels voor geluid, externe veiligheid, obstakelverlichting, slagschaduw en lichtschittering. De belangrijkste keuze, uit een Kamerbrief van 28 augustus 2026: een landelijke afstandsnorm van twee keer de tiphoogte tussen een windturbine en een woning. De tiphoogte is de ashoogte plus de halve rotordoorsnede, dus het hoogste punt van een wiek.

Wat dat zou betekenen:

Turbine Tiphoogte Twee keer de tiphoogte
EAZ-erfturbine (15 m as, 12 m rotor) 21 m 42 m
Grootste molen die West Betuwe toestaat 28 m 56 m
Grote windturbine van 200 m 200 m 400 m

Voor erfturbines in West Betuwe en Hollands Kroon verandert dat weinig: die gemeenten vragen nu al minstens 100 m. Of de norm überhaupt voor kleine molens gaat gelden, staat niet in de Kamerbrief. Die spreekt van regels “voor windturbines en windparken” en maakt bij de afstand geen onderscheid naar grootte.

Verder wat we weten, en wat nog niet vaststaat:

  • De afstandsnorm wordt een regel waar gemeenten “rekening mee moeten houden”. Afwijken naar beneden blijft mogelijk, bijvoorbeeld bij het vervangen van bestaande parken.
  • Voor geluid noemt het ontwerp volgens Omgevingsweb en de NOS een standaardwaarde van 45 dB Lden, met 47 dB Lden als grens. Nu geldt 47 dB Lden. De definitieve tekst is nog niet vastgesteld.
  • Het kabinet stuurt het ontwerp vóór het einde van 2026 naar de Tweede en Eerste Kamer (de voorhang). Op 18 november 2026 hadden we nog geen bevestiging dat dat gebeurd is. Na vijf jaar wordt het besluit geëvalueerd.

Tot het besluit er is, gelden voor één of twee molens de regels uit de tabellen hierboven.

Zo vraag je het aan

Vraag de vergunning aan voordat je een molen koopt. Wat je vooraf nagaat:

  1. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Die laat zien welke activiteiten op jouw adres vergunningplichtig zijn.
  2. Lees het omgevingsplan en het beleid. Het omgevingsplan staat in het Omgevingsloket onder “Regels op de kaart”, beleidsregels op lokaleregelgeving.overheid.nl. Let op ashoogte, rotordoorsnede, type en afstand tot woningen.
  3. Bel de gemeente met je maten: rotordoorsnede, ashoogte, tiphoogte, plek op het kavel en afstand tot de dichtstbijzijnde woning van een ander. Vraag ook waar de 5 m-grens vanaf gemeten wordt als je op een dak wilt bouwen.
  4. Praat met de buren. In West Betuwe is overleg met omwonenden binnen 350 m een eis; elders voorkomt het bezwaar achteraf.
  5. Laat bij een dakmolen een constructeur rekenen. De RVO-handleiding raadt houten dakconstructies af en vraagt een beoordeling van de dakbelasting. Of een dak de moeite waard is, hangt af van de hoogte: volgens Milieu Centraal komen alleen gebouwen hoger dan 20 m, of twee keer zo hoog als de omgeving, in aanmerking.

Bij de gewone (reguliere) procedure beslist de gemeente binnen acht weken. Ze mag die termijn één keer met maximaal zes weken verlengen, en vraagt ze om aanvullende gegevens, dan staat de klok stil tot je die levert. Na de bekendmaking van het besluit kunnen belanghebbenden zes weken lang bezwaar maken.

Krijg je de vergunning, kijk dan nog eens naar de wind. Een vergunning zegt niets over de opbrengst, en die valt op de meeste plekken tegen: op een dak in stad of voorstad haalde in een Britse veldproef geen enkele molen meer dan 200 kWh per jaar. Met de vijf vragen uit ons overzicht bepaal je of het bij jou kan, en wat een kleine windmolen echt oplevert staat per plek uitgerekend.

Veelgestelde vragen

Heb ik een vergunning nodig voor een windwokkel op mijn dak?

Vrijwel altijd. Een windmolen staat niet in de landelijke lijst van bouwwerken die zonder vergunning mogen, dus het omgevingsplan van je gemeente beslist. Alleen als dat plan hem uitdrukkelijk vrijstelt, is geen vergunning nodig. Vraag het na voordat je iets koopt.

Hoe ver moet een kleine windmolen van de buren staan?

Een landelijke afstandsnorm is er nog niet. Voor één of twee molens met een rotor boven 2 m gelden wel landelijke grenzen voor geluid (47 dB Lden en 41 dB Lnight op een woning) en slagschaduw. Gemeenten stellen vaak zelf een afstand: West Betuwe en Hollands Kroon vragen minstens 100 m tot een woning.

Hoe lang duurt een vergunningaanvraag voor een windmolen?

Bij de gewone (reguliere) procedure beslist de gemeente binnen acht weken. Ze mag die termijn één keer met maximaal zes weken verlengen, en een verzoek om aanvullende gegevens zet de klok stil.

Verder lezen

Alles over plaatsen en aansluiten

41,2 dB(A)op 60 m van een gecertificeerde kleine turbine, de Skystream 3.7

Hoeveel geluid maakt een kleine windmolen? Claim of meting

Wat een gecertificeerde kleine turbine op 60 m maakt, wat een grote op 100 en 300 m, hoe je een muisstil-claim leest en wat de wet toestaat.

Plaatsen en aansluiten · 4 min lezen

200 kWhper jaar, hooguit: een dakmolen in stad of voorstad, gemeten in een Britse veldproef

Kleine windmolen voor thuis: wanneer werkt het wel?

Beloftes en metingen per plek naast elkaar, van stadsdak tot boerenerf, en vijf vragen waarmee je zelf bepaalt of een windmolen bij jou kan.

Kiezen en soorten · 7 min lezen

30.000 kWhper jaar: een erfturbine met 12 m rotor in Groningen (berekend)

Opbrengst kleine windmolen: hoeveel kWh per jaar echt?

Fabrikantclaims, veldproeven en CBS-cijfers per ashoogte naast elkaar, omgerekend naar kWh per m² rotor, naar huishoudens en naar m² zonnepanelen.

Opbrengst en kosten · 8 min lezen