Bij welke windkracht draait een windmolen, en wanneer niet?
De Beaufortschaal van 0 tot 12 met waar een kleine en een grote windturbine begint, vol vermogen haalt en stilstaat, plus dagen per windkracht per station.
- Bijgewerkt
- Leestijd
- 5 min
- Door
- Redactie Windmolen.net
2 Beaufortvanaf windkracht 2, ongeveer 3 m/s, begint een windturbine stroom te leveren; vanaf 10 wordt hij stilgezet

In dit artikel 6 onderdelen
Een windturbine begint stroom te leveren bij windkracht 2, ongeveer 3 m/s. Een grote turbine haalt zijn maximale vermogen meestal bij windkracht 6 en wordt vanaf windkracht 10 stilgezet. Een kleine molen draait ook vanaf ongeveer 3 m/s, maar heeft ongeveer 5 m/s nodig voor echte stroom.
De windkrachtlat
De schaal van Beaufort loopt van 0 tot 12. Dit zijn de KNMI-grenzen, met in de laatste kolom wat twee echte turbines daar doen: de Skystream 3.7, een kleine horizontale molen met een SWCC-certificaat, en de Vestas V162-7.2 MW, een grote turbine op land.
| Kracht | Benaming | m/s | Kleine turbine (Skystream 3.7) | Grote turbine (Vestas V162) |
|---|---|---|---|---|
| 0 | stil | 0 tot 0,2 | stil | stil |
| 1 | zwak | 0,3 tot 1,5 | stil | stil |
| 2 | zwak | 1,6 tot 3,3 | begint te draaien bij 3,0 m/s | schakelt in bij 3 m/s |
| 3 | matig | 3,4 tot 5,4 | echt stroom vanaf ongeveer 5 m/s | levert stroom |
| 4 | matig | 5,5 tot 7,9 | levert stroom | levert stroom |
| 5 | vrij krachtig | 8,0 tot 10,7 | levert stroom | levert stroom |
| 6 | krachtig | 10,8 tot 13,8 | 2,1 kW bij 11 m/s | maximaal vermogen, meestal vanaf hier |
| 7 | hard | 13,9 tot 17,1 | piek van 2,4 kW bij 14 m/s | maximaal vermogen |
| 8 | stormachtig | 17,2 tot 20,7 | niet gedocumenteerd in het certificaat | maximaal vermogen |
| 9 | storm | 20,8 tot 24,4 | niet gedocumenteerd in het certificaat | maximaal vermogen |
| 10 | zware storm | 24,5 tot 28,4 | niet gedocumenteerd in het certificaat | stopt bij 25 m/s |
| 11 | zeer zware storm | 28,5 tot 32,6 | buiten wat wij weten | stil |
| 12 | orkaan | boven 32,6 | buiten wat wij weten | stil |
De cellen over de Skystream komen uit het SWCC-certificaat: inschakelen bij 3,0 m/s, 2,1 kW bij 11 m/s, piek van 2,4 kW bij 14 m/s. De cellen over de Vestas komen van de fabrikantenpagina (inschakelen bij 3 m/s, uitschakelen bij 25 m/s). Dat een grote turbine meestal bij windkracht 6 zijn maximum haalt, is de formulering van Milieu Centraal; de Vestas-pagina noemt geen nominale windsnelheid. Waar iets niet in de bron staat, hebben we het niet ingevuld. Het maximale vermogen bij windkracht 7 tot en met 9 is een afleiding: tussen het punt waar de turbine zijn nominale vermogen haalt en de uitschakelsnelheid blijft hij op dat maximum. Een gegeven uit het Vestas-datablad is dat niet. De Enercon E-160 werkt volgens de fabrikant tot 28 m/s, dat is nog windkracht 10.
Kleine turbine: draaien is niet hetzelfde als stroom maken
De meeste kleine molens beginnen te draaien bij ongeveer 3 m/s. Voor echte stroom is ongeveer 5 m/s nodig, dat is de bovenkant van windkracht 3. De Skystream 3.7 begint bij 3,0 m/s en haalt in het certificaat 3.420 kWh per jaar bij een gemiddelde van 5 m/s.
Wie ‘start bij 0,9 m/s’ leest in een folder, ziet de inschakelsnelheid. Dat zegt hoe laat een molen begint te draaien, niet hoeveel hij dan levert. Bij 3 m/s zit bovendien weinig energie in de wind: die gaat met de derde macht, dus bij 3 m/s is er ongeveer een vijfde van wat er bij 5 m/s is. Hoeveel jaaropbrengst dat geeft, staat in de opbrengst van een kleine windmolen.
Grote turbine: windkracht 2 tot 10
Een grote turbine begint stroom te leveren bij windkracht 2 en haalt zijn maximale vermogen meestal bij windkracht 6. Een V162 heeft 7.200 kW nominaal en een rotor van 162 m, dus een rotoroppervlak van ruim 20.000 m², tegen de 10,9 m² van een Skystream.
Bij windkracht 10 wordt een grote turbine stilgezet of afgeremd. Voor de Vestas V162 is dat bij 25 m/s. De Enercon E-160 EP5 werkt tot 28 m/s. Het stilzetten gebeurt volgens Milieu Centraal vanwege de veiligheid; de grens verschilt per fabrikant, zoals de 25 en 28 m/s hierboven laten zien.
Hoe vaak waait het zo bij jou
Het KNMI telt per station hoeveel dagen per jaar het hoogste uurgemiddelde minstens windkracht 6 haalde, de grens waarbij een grote turbine meestal zijn maximum haalt.
| Station | Dagen per jaar met minstens windkracht 6 |
|---|---|
| De Bilt | 5,5 |
| Twenthe | 6,7 |
| Eindhoven | 13,5 |
| Schiphol | 52,2 |
| De Kooy | 75,5 |
| Hoorn (Terschelling) | 101,0 |
| Vlissingen | 101,6 |
Voor windkracht 4 (5,5 m/s en meer, ongeveer waar een kleine turbine echt stroom gaat maken) hebben we twee stations: De Bilt 149 dagen per jaar, Vlissingen 312. Dat is ongeveer 41% tegenover 85% van de dagen. De jaargemiddelden per station staan in de windtabel. Let op wat zo’n telling niet zegt: een dag telt al mee als het maar één uur zo hard waait, en hoeveel uur het in totaal is, staat er niet bij. Gebruik de cijfers dus als vergelijking tussen stations, niet als aantal draaiuren.
Het zijn bovendien metingen op 10 m. Een turbine staat hoger dan dat, en hoger waait het volgens Milieu Centraal gemiddeld harder en gelijkmatiger. Het meest geldt dat voor een grote turbine, met een as op ruim 100 m hoogte.
Hoe windkracht gemeten wordt
De windkracht in Beaufort wordt bepaald uit het gemiddelde van de windsnelheid over 10 minuten. Voor de benaming ‘storm’ gebruikt het KNMI het gemiddelde over een uur. De wind wordt gemeten op 10 m hoogte boven open terrein. Een windvlaag kan dus veel harder zijn dan de windkracht aangeeft, en een molen in je tuin tussen huizen ziet minder wind dan het KNMI-station.
Wat dat voor jouw plek betekent, staat in kleine windmolen voor thuis: wanneer werkt het en wanneer niet.
Veelgestelde vragen
Bij welke windkracht gaat een windmolen draaien?
Een grote turbine begint stroom te leveren bij windkracht 2, ongeveer 3 m/s. Kleine molens beginnen ook rond 3 m/s te draaien, maar hebben ongeveer 5 m/s nodig om echt stroom te maken.
Bij welke windkracht wordt een windmolen stilgezet?
Grote turbines worden vanaf windkracht 10 stilgezet of afgeremd. De Vestas V162 stopt bij 25 m/s; de Enercon E-160 werkt tot 28 m/s.
Hoe vaak waait het hard genoeg voor een windmolen?
Dat verschilt sterk per plek. Het KNMI telt in De Bilt 5,5 dagen per jaar met uurgemiddelde windkracht 6 of meer, in Vlissingen 101,6.
Verder lezen
Alles over wind en windkracht6,4 m/sjaargemiddelde in Vlissingen; in Twenthe 3,5 m/s (KNMI, op 10 m hoogte boven open terrein)
Hoeveel wind waait er bij jou? Per KNMI-station, winter en zomer
Jaargemiddelde wind van 13 KNMI-stations, winter tegen zomer en dagen met windkracht 6, 1991-2020. Zo lees je het cijfer voor je eigen straat.
41,2 dB(A)op 60 m van een gecertificeerde kleine turbine, de Skystream 3.7
Hoeveel geluid maakt een kleine windmolen? Claim of meting
Wat een gecertificeerde kleine turbine op 60 m maakt, wat een grote op 100 en 300 m, hoe je een muisstil-claim leest en wat de wet toestaat.
200 kWhper jaar, hooguit: een dakmolen in stad of voorstad, gemeten in een Britse veldproef
Kleine windmolen voor thuis: wanneer werkt het wel?
Beloftes en metingen per plek naast elkaar, van stadsdak tot boerenerf, en vijf vragen waarmee je zelf bepaalt of een windmolen bij jou kan.